Stelling

"Kantoortuinen maken mensen a-socialer."

View en reageer
Een werkplek die werkt

Doe de werkplekchecker!

Hoe geef je leiding…

... aan al die Nieuwe Werkers

Gratis e-mailnieuwsbrief

Elke twee weken in uw inbox?

Partners
HomeAchtergrond6 valkuilen van zelfsturende teams

Achtergrond

6 valkuilen van zelfsturende teams

Werken in zelfsturende teams geeft de medewerkers meer eigen verantwoordelijkheid, en dus motivatie en betrokkenheid. Maar dan moet je wel oppassen voor de nadelen.

Uit onderzoek blijkt dat het werken met zelfsturende teams veel voordelen kan hebben… voor medewerkers met een volwassen werkhouding. Het vertrouwen dat deze medewerkers krijgen geeft hen vleugels, het maakt ze sterk en zorgt ervoor dat ze excelleren. Op deze manier werken geeft ze veel voldoening, maakt ze trots en zorgt voor persoonlijke ontwikkeling. Voor de organisatie is het daarnaast erg prettig dat de resultaten significant verbeteren.

Maar er zijn ook nadelige kanten aan het werken met, en in zelfsturende teams. Michel den Daas noemde er in de zomer van 2017 vijf. Wij actualiseren ze, met inzichten uit verschillende organisaties die werken met zelfsturing. Hierdoor ontstaat een nog meer doorleefd lijstje met ‘don’ts’. Wie ze vermijdt, werkt zelfsturend langer en vooral beter door.

1. Te veel en te grote verschillen

Medewerkers zijn net mensen. Dus denken ze eerst aan het eigen (persoonlijke) belang, daarna aan het teambelang en dan pas aan het organisatiebelang. Alleen bij kleinere groepen (tot 10 personen) vallen de natuurlijke taakverdeling en het gezamenlijk doel van ‘ons’ naar ‘buiten’ (klanten, andere teams, het bedrijf) makkelijker op hun plaats. Maak de zelfsturende teams daarom niet te groot. Let ook op de samenstelling van het team. De natuurlijke teamrollen van Belbin kunnen een aanwijzing zijn, maar ook de verhouding tussen extraverte persoonlijkheden en meer gesloten, bescheidener mensen. De juiste mix van persoonlijkheden in een team bepaalt hoe goed ze kunnen samenwerken. Anders valt het team snel uit elkaar, of komt tot niks.

2. Neiging tot tunnelvisie

In een zelfsturend team is het moeilijk om ‘out of the box’ te denken. Want de leden van een team zoeken van nature eerst naar sociale cohesie. En zo blijkt vaak dat de kennis van de groep lager ligt dan de kennis bij de afzonderlijke leden. 1+ 1 is vaak dus niet 3, maar eerder 1½. Soms moet u daarom de samenstelling van het team aanpassen. Van alleen specialisten naar een gemengde groep, met ook generalisten, doeners en ideeënmensen. Ook is het streven goed om iedereen maximale ruimte te geven. Aan ‘grijze middelmaat om de vrede in het team te bewaren’ hebben klanten meestal niet veel. Daarom is vooraf overeenstemming bereiken over de manier waarop het team als geheel besluiten neemt een goed idee.

3. Waarom doen we dit zo? Geen idee

Elk team heeft in het begin éxtra begeleiding nodig. Om als team goede beslissingen zelf te kunnen nemen, moet elk teamlid duidelijk voor ogen hebben wat het team moet doen, en ook waarom. Er is dus een gedeelde visie nodig op de contacten met de buitenwereld. Die visie heeft natuurlijk alles te maken met de visie van de organisatie, en met de doelen die het team moet bereiken. Een goede afbakening van doel en visie is ook scherp. Het geeft duidelijk aan waar de verantwoordelijkheid van het team stopt, inclusief de taken die de leden nu niet meer doen. Dat voorkomt ‘zwaan-kleef-aan’ effecten als ‘jullie draaien toch zo goed, dit kunnen jullie er makkelijk even bij doen’. En het voorkomt dat teams alles blijven doen wat ze al deden, maar dat er regulerende en coördinerende taken bij komen.

4. Leidinggevende coacht niet, maar stuurt

Een leidinggevende heeft vooral als taak om over de dozen heen te kijken.Van daaruit ziet hij of zij meer, en sneller wat de betere manieren zijn om iets te doen. Daar gaat de traditionele leidinggevende dan ook op ‘sturen’. Dat micro-managen laat vaak te weinig ruimte voor de mensen die het zelf moeten doen. De leidinggevende in een zelfsturend team moet zich opstellen als coach, die de zaken meer ‘laat gebeuren’. Dat betekent allerminst: handen ervan af. De coach stelt ondersteunende, oprecht belangstellende vragen, gericht op zelfreflectie. Goed getimed, voordat het zelfsturende groepsproces op hol slaat. En hij/zij luistert onbevooroordeeld naar de antwoorden. Teamleden moeten vaak wennen aan die zelfstandigheid. Nadat de teams visie en doelen hebben bepaald, doet het management nadrukkelijk een stap(je) terug. Kom niet met oplossingen, maar met kaders en voorwaarden.

5. Niet de hele verantwoordelijkheid ligt bij het team

Onze hersenen geven de voorkeur aan nieuwe prikkels. Daarom blijven we de hele dag op onze telefoon of mail kijken. Maar dan kunnen de belangrijke zaken die eerder ‘binnenkwamen’ te lang blijven liggen. Daarom is fouten kunnen maken, en de werkwijze daarna bijstellen essentieel voor het succes, blijkt bij steeds meer zelfsturende teams. Blijven testen, en onderzoeken wat het beste werkt is het beste advies voor de coachende manager aan de zijlijn. Ook als zijn handen jeuken. Blijven kijken, luisteren en opbouwende vragen stellen.

6. Wie niet horen wil, moet het zelf maar merken

Tot slot kiest de directie maar al te vaak om de verkeerde redenen voor zelfsturende teams. Immers, het is moeilijk om iedereen tevreden te houden en de taken goed en eerlijk te verdelen. Er is altijd wel ‘gezeur’, en dan kan het aanlokkelijk zijn om de verantwoordelijkheid bij de mensen zelf neer te leggen. Als zaken vervolgens lopen in een richting die de directie niet wenselijk vindt, ligt de verleiding tot ingrijpen weer op de loer. Zelfsturing vanuit gemakzucht. Daarnaast is het vaak een kostenoverweging, de managementlaag wordt geschrapt, en dat scheelt veel geld. Een verkeerd uitgangspunt.

Volwassen en helicopterview

Wanneer werkt zelfsturing optimaal? Bij zeer volwassen medewerkers die weten wat er van ze wordt verwacht en die in staat zijn om over de muren van het eigen domein te kijken. Dan kan zelfsturing erg motiveren en tot betere resultaten leiden. Denk echter goed na over de valkuilen. Wees er van bewust dat veel medewerkers het fijn vinden als er iemand is de richting bepaalt en aangeeft wat er moet gebeuren. Verder moet de keuze voor zelfsturing een hele bewuste zijn; terugdraaien als het niet bevalt werkt averechts.

Bron: Over Duurzame Inzetbaarheid






Reageer op dit artikel

    Gerelateerde items

  • Het laatste nieuws over Het Nieuwe Werken

    Het laatste nieuws over Het Nieuwe Werken

    Elke twee weken een update over Het Nieuwe Werken in uw inbox?

    Meld u aan voor de nieuwsbrief

  • Sponsored content

    Verrijk je online werkplek

    Veel werkgevers bieden hun medewerkers tegenwoordig een online werkplek, waarmee ze gemakkelijk en veilig op hun tablet of smartphone kunnen werken. Maar benutten bedrijven wel alle mogelijkheden van de online werkplek? KPN werkplek-expert Harald den Houter vertelt je er meer over.

    Lees verder

     





  • HNW – kies voor ontwikkeling

    HNW – congres / training / masterclass

    Het HNW-congres was een groot succes met 250 HNW-professionals.
    Bekijk de presentaties

    Dieper ingaan op HNW?
    Volg de 5-daagse masterclass bij organisaties op locatie. Bekijk het programma
    Volg de training ‘Leidinggeven aan nieuwe vormen van werken’ Bekijk de training

  • App bepaalt welk type Nieuwe Werker u bent

    Hoe gaat u om met Het Nieuwe Werken? Is het eigenlijk wel geschikt voor u? Over Het Nieuwe Werken heeft samen met Qidos een app gelanceerd, waarmee u in drie snelle stappen kunt controleren hoe geschikt u bent voor Het Nieuwe Werken.

    Download de app in iTunes

    Download de app in Google play

  • Volg ons ook via Twitter en Linkedin

    Congres Over het Nieuwe Werken
    Tijdens de 8e editie van het congres Over Het Nieuwe Werken delen topsprekers van toonaangevende organisaties hun visie, kennis, de laatste ontwikkelingen en vooral ook hun ervaringen.
  • Vakmedianet gebruikt cookies om bepaalde voorkeuren te onthouden en af te stemmen op uw vakmatige interesse. Meer informatie over het gebruik van cookies.
    Over Het Nieuwe Werken wordt mede mogelijk gemaakt door:
    Bekijk meer Vakmedianet Communities: